Bileşik Faiz Hesaplayıcı
Bileşik faiz ve düzenli katkılarla yatırımlarınızın zaman içinde nasıl büyüdüğünü hesaplayın.
Bileşik Faiz Nedir?
Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?
Bileşik Faiz Formülü
- = Vade sonundaki toplam tutar (anapara + faiz)
- = Anapara (başlangıç yatırım tutarı)
- = Yıllık faiz oranı (ondalık olarak, örn. %40 = 0,40)
- = Yılda faiz uygulanma sıklığı (aylık = 12, günlük = 365)
- = Yatırım süresi (yıl cinsinden)
Bileşik Faiz Hesaplama Örnekleri
100.000 ₺ Vadeli Mevduat, 3 Yıl Boyunca Yenileme
Aylık 5.000 ₺ Düzenli Birikim, 10 Yıl
Erken Başlamak vs. Geç Başlamak: 10 Yılın Farkı
Bileşik Faizden Maksimum Fayda Sağlamak İçin İpuçları
- Mümkün olduğunca erken başlayın. Bileşik faizde en önemli faktör zamandır. 20'li yaşlarda yapılan küçük yatırımlar, 40'lı yaşlarda yapılan büyük yatırımları geçebilir.
- Düzenli birikim yapın. Her ay sabit bir tutarı otomatik olarak yatırıma yönlendirin. Türkiye'deki birçok banka ve aracı kurum otomatik yatırım talimatı imkanı sunar.
- Faiz getirinizi yeniden yatırıma dönüştürün. Vade sonunda faizi harcamak yerine anaparaya ekleyerek yeniden değerlendirin. Bileşik etkiyi kırmamak büyümenin anahtarıdır.
- Reel getiriyi takip edin, nominal getiriye aldanmayın. Türkiye'de enflasyon yüksek olduğu için %40 nominal getiri, %30 enflasyon ortamında yalnızca yaklaşık %8 reel getiriye karşılık gelir.
- Stopaj etkisini hesaba katın. Vadeli mevduatta vadeye göre %5-10 arasında stopaj kesintisi uygulanır. Net getiriyi hesaplarken bu kesintiyi düşmeyi unutmayın.
- Yatırım tutarınızı gelirinizle birlikte artırın. Maaş zamlarının bir kısmını aylık yatırım tutarınıza eklemek, uzun vadede büyük fark yaratır.
- Portföyünüzü çeşitlendirin. Vadeli mevduat, para piyasası fonları, devlet tahvili ve BIST gibi farklı araçlara yayarak hem riski azaltabilir hem de bileşik getiriden faydalanabilirsiniz.
Bileşik Faiz Hakkında Sık Sorulan Sorular
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir?
Basit faiz yalnızca anapara üzerinden hesaplanır ve her dönem aynı tutarda faiz getirir. Bileşik faiz ise hem anapara hem de biriken faiz üzerinden hesaplanır, bu nedenle getiri her dönem artar. Örneğin, 100.000 ₺ anapara ile yıllık %40 basit faiz her yıl sabit 40.000 ₺ kazandırır. Aynı koşullarda bileşik faizle ilk yıl 40.000 ₺, ikinci yıl 56.000 ₺, üçüncü yıl 78.400 ₺ kazanılır. 3 yıl sonunda basit faizle 220.000 ₺, bileşik faizle ise yaklaşık 274.400 ₺ elde edilir.
72 kuralı nedir ve nasıl kullanılır?
72 kuralı, yatırımınızın ne kadar sürede ikiye katlanacağını hızlıca tahmin etmenizi sağlayan bir kestirme yöntemdir. 72'yi yıllık faiz oranına bölmeniz yeterlidir. Örneğin, yıllık %36 getiri ile paranız yaklaşık 72 / 36 = 2 yılda ikiye katlanır. %12 getiri ile yaklaşık 6 yılda ikiye katlanır. Bu kural %2 ile %50 arasındaki oranlar için oldukça doğru sonuç verir.
Bileşik faiz ne sıklıkla uygulanır?
Bileşik faiz farklı sıklıklarla uygulanabilir: yıllık (yılda 1 kez), üç aylık (yılda 4 kez), aylık (yılda 12 kez) veya günlük (yılda 365 kez). Türkiye'deki vadeli mevduat hesaplarında faiz genellikle vade sonunda uygulanır (32 gün, 90 gün, 180 gün veya 1 yıl). Bileşik etki, vade sonunda anaparayı faiziyle birlikte yeniden yatırıma dönüştürdüğünüzde ortaya çıkar. Para piyasası fonlarında ise getiri günlük olarak tahakkuk eder.
Vadeli mevduatta stopaj bileşik faiz getirisini nasıl etkiler?
Türkiye'de vadeli mevduat faiz gelirlerinden vadeye göre %5 ile %10 arasında stopaj (vergi kesintisi) yapılır. 6 aya kadar vadelerde stopaj %5, 1 yıla kadar %3, 1 yıldan uzun vadelerde %0'dır (2026 itibarıyla güncel oranlar). Stopaj, her vade sonunda net getirinizi düşürür ve bileşik etkiyi zayıflatır. Örneğin, brüt %40 faiz oranıyla 32 günlük mevduatta %5 stopaj sonrası net faiz yaklaşık %38 olur. Uzun vadede bu fark birikimli olarak artarak toplam getiriyi ciddi şekilde etkiler.
100.000 ₺'yi bileşik faizle 5 yıl yatırırsam ne kadar olur?
Yıllık %35 bileşik getiriyle (aylık bileşik) 100.000 ₺, 5 yıl sonunda yaklaşık 542.000 ₺'ye ulaşır. Eğer her ay ek olarak 3.000 ₺ yatırırsanız, toplam birikiminiz yaklaşık 1.350.000 ₺'yi bulur. Bu tutarın yalnızca 280.000 ₺'si cepten yatırdığınız paradır; gerisi bileşik faiz getirisidir. Ancak reel değeri hesaplamak için enflasyonu düşmeniz gerekir.
Bileşik faiz borcumda da geçerli mi?
Evet, bileşik faiz borçlarda da aleyhinize çalışır. Özellikle kredi kartı borçlarında ödenmemiş faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki ay bu yeni toplam üzerinden faiz hesaplanır. Türkiye'de kredi kartı faiz oranları aylık %3-4 civarındadır; bu da yıllık %42-60 bileşik faize denk gelir. Yalnızca asgari ödeme yapıldığında borç hızla büyür. Bu nedenle yüksek faizli borçları yatırım yapmadan önce kapatmak finansal açıdan öncelikli olmalıdır.
Enflasyon bileşik faiz getirimi nasıl etkiler?
Enflasyon, paranızın satın alma gücünü azaltır ve nominal (kağıt üzerindeki) getiriyi reel getiriye dönüştürmek için hesaba katılmalıdır. Reel getiri yaklaşık olarak nominal getiri eksi enflasyon oranıdır. Türkiye'de enflasyonun %30 olduğu bir dönemde, %40 nominal bileşik getiri ile reel getiri yalnızca yaklaşık %8'dir. Bu, 100.000 ₺'nin nominal olarak 140.000 ₺'ye büyümesine rağmen, satın alma gücü açısından yalnızca 108.000 ₺'lik bir artışa karşılık geldiği anlamına gelir.
BIST yatırımlarında bileşik getiri nasıl çalışır?
Borsa İstanbul'da (BIST) bileşik getiri, hisse senedi fiyat artışları ve temettülerin yeniden yatırıma dönüştürülmesiyle oluşur. BIST 100 endeksi son 10 yıllık dönemde yıllık ortalama %39 civarında nominal getiri sağlamıştır; enflasyon düşüldükten sonra reel getiri yaklaşık %8-9 olmuştur. Temettü gelirlerini yeniden yatırarak bileşik etkiyi güçlendirebilirsiniz. Ancak borsa getirileri mevduat faizinden farklı olarak garantili değildir ve yıldan yıla büyük dalgalanmalar gösterebilir.
Temel Terimler
Anapara
Faiz hesaplamasına esas olan başlangıç yatırım tutarı. Bileşik faiz hesabında her dönem faiz eklendikçe anapara büyür.
Stopaj
Mevduat faizi, repo, tahvil gibi finansal getirilerde kaynakta kesilen vergi. Türkiye'de vade süresine göre %0 ile %10 arasında değişir.
Nominal Getiri
Enflasyon etkisi dikkate alınmadan hesaplanan brüt getiri oranı. Reel getiriyi bulmak için enflasyon oranının çıkarılması gerekir.
Reel Getiri
Enflasyondan arındırılmış net getiri oranı. Yatırımınızın satın alma gücünü ne kadar artırdığını gösterir.
Vade
Yatırımın veya borcun sona erme tarihi. Vadeli mevduatta yaygın vadeler 32 gün, 90 gün, 180 gün ve 1 yıldır.
72 Kuralı
Yatırımın ikiye katlanma süresini tahmin eden kestirme formül: 72 bölü yıllık faiz oranı. Örneğin %36 getiriyle para yaklaşık 2 yılda ikiye katlanır.
Paranın Zaman Değeri
Bugün elde edilen paranın, gelecekte aynı tutardan daha değerli olduğu finansal ilke. Çünkü bugünkü para yatırıma dönüştürülerek faiz kazanabilir.
