แปลงหน่วยมุม
แปลงหน่วยมุมระนาบระหว่างหน่วย SI กับหน่วยดั้งเดิม (เรเดียน มิลลิเรเดียน องศา เกรเดียน รอบ ลิปดา ฟิลิปดา) โดยยึดนิยามเรเดียนตาม SI Brochure ของ BIPM
°
0.0174533 rad
1 ° ≈ 0.017453 rad
หน่วยทั้งหมด
| หน่วย | ค่า |
|---|---|
| เรเดียน (rad) | 0.0174533 |
| มิลลิเรเดียน (mrad) | 17.4533 |
| องศา (°) | 1 |
| เกรเดียน (gon) | 1.11111 |
| รอบ (tr) | 0.00277778 |
| ลิปดา (arcmin) | 60 |
| ฟิลิปดา (arcsec) | 3,600 |
ตัวแปลงหน่วยมุม: องศาเป็นเรเดียน เรเดียนเป็นองศา และลิปดา ฟิลิปดา
ตัวแปลงหน่วยมุมนี้เปลี่ยนค่ามุมระหว่างเรเดียน มิลลิเรเดียน องศา เกรเดียน รอบ ลิปดา และฟิลิปดา โดยคำนวณจากนิยามที่ว่าหนึ่งรอบวงกลมเท่ากับ 360 องศาหรือ 2π เรเดียน. ผลลัพธ์เปลี่ยนตามตัวเลขที่พิมพ์ทันที และพับ "หน่วยทั้งหมด" แสดงมุมเดียวกันครบทั้ง 7 หน่วย ส่วนเมนู "ทศนิยม" ใต้การ์ดเลือกได้ถึง 15 ตำแหน่ง.
การแปลงหน่วยมุมคืออะไร และหน่วยทั้ง 7 บนหน้านี้ต่างกันอย่างไร
การแปลงหน่วยมุมคือการเขียนขนาดของมุมเดียวกันด้วยหน่วยอื่น ทุกหน่วยอ้างอิงจากหนึ่งรอบวงกลม ซึ่งเท่ากับ 360 องศา 2π เรเดียน หรือ 400 เกรเดียน จึงได้ 1 องศา = π/180 เรเดียน และ 1 เรเดียน ≈ 57.2958 องศา ตัวแปลงหน่วยมุมออนไลน์นี้คำนวณใหม่ทุกครั้งที่คุณแก้ตัวเลขหรือเปลี่ยนหน่วย และใช้ค่า π ที่ละเอียดกว่า 3.14 มาก
หน้านี้มี 7 หน่วย ในเมนู "จาก" และ "เป็น" หน่วยเรียงเป็น 3 กลุ่มตามลำดับนี้: กลุ่ม SI คือเรเดียน (rad) และมิลลิเรเดียน (mrad) กลุ่ม "ใช้ทั่วไป" คือองศา (°) เกรเดียน (gon) และรอบ (tr) ส่วนกลุ่ม "วิทยาศาสตร์" คือลิปดา (arcmin) และฟิลิปดา (arcsec) เรเดียนคือมุมที่จุดศูนย์กลางวงกลมซึ่งรองรับส่วนโค้งยาวเท่ากับรัศมี วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าเรเดียนเคยเป็นหน่วยเสริมของระบบ SI จนสถานะนั้นถูกยกเลิกในปี พ.ศ. 2538 และปัจจุบันจัดเป็นหน่วยอนุพัทธ์ มิลลิเรเดียนคือหนึ่งในพันของเรเดียน ส่วนรอบคือการหมุนครบหนึ่งวง
องศาแบ่งย่อยแบบฐานหกสิบ 1 องศามี 60 ลิปดา (′) และ 1 ลิปดามี 60 ฟิลิปดา (″) หนึ่งองศาจึงเท่ากับ 3,600 ฟิลิปดา บทความ "ลิปดา" ในวิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าหน่วยนี้ใช้บ่อยในดาราศาสตร์และการเดินเรือ และตำแหน่งบนโลกอย่างละติจูดกับลองจิจูดมักบอกเป็นองศา ลิปดา และพิลิปดา บทความนั้นสะกดคำนี้ว่าพิลิปดา ส่วนเมนูและตารางของหน้านี้ใช้ "ฟิลิปดา" ทั้งสองคำหมายถึง 1/60 ลิปดาเหมือนกัน ทำนองเดียวกัน เกรเดียนมีชื่อเรียกว่า "แกร็ด" ในวิกิพีเดียภาษาไทย และใช้สัญลักษณ์สากล gon
เมื่อพิมพ์ค่าลงในช่อง "ค่า" การ์ด "ผลลัพธ์" จะแสดงตัวเลขพร้อมสัญลักษณ์หน่วยปลายทาง และมีปุ่มคัดลอกอยู่ข้างตัวเลข ใต้ตัวเลขในการ์ดมีบรรทัดอัตราส่วน เช่น 1 ° ≈ 0.017453 rad ซึ่งบอกว่า 1 หน่วยต้นทางเท่ากับเท่าใดในหน่วยปลายทาง บรรทัดนี้ใช้ ≈ เมื่อคู่หน่วยมีองศา เกรเดียน รอบ ลิปดา หรือฟิลิปดา ซึ่งเป็น 5 หน่วยที่ตัวแปลงนี้กำหนดไว้เป็นค่าโดยประมาณ และใช้ = กับคู่เรเดียนและมิลลิเรเดียน เช่น 1 rad = 1,000 mrad
ใต้การ์ดมีเมนู "ทศนิยม" ให้เลือก อัตโนมัติ 0 2 4 6 10 หรือ 15 ตำแหน่ง และมีพับ "หน่วยทั้งหมด" ที่ปิดอยู่ตอนเปิดหน้า เมื่อกางออกจะเห็นตาราง 2 คอลัมน์ "หน่วย" กับ "ค่า" แสดงมุมเดียวกันในทั้ง 7 หน่วย โดยแถวของหน่วยปลายทางมีไฮไลต์ หน้านี้เขียนมาสำหรับนักเรียนที่ทำโจทย์ตรีโกณมิติหรือฟิสิกส์การเคลื่อนที่แบบวงกลม และคนที่ใช้ Excel ซึ่งฟังก์ชัน SIN, COS, TAN รับมุมเป็นเรเดียน หน่วยที่เหลือมีไว้สำหรับงานเฉพาะทาง เช่น มิลลิเรเดียนในกล้องเล็ง และเกรเดียนในงานสำรวจกับโหมดหน่วยมุมของเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์
วิธีใช้: ทำการบ้านตรีโกณ 3 ข้อของนักเรียน ม.5 คนหนึ่ง
ต้นข้าว นักเรียน ม.5 กำลังทำการบ้านคณิตศาสตร์เพิ่มเติมบทฟังก์ชันตรีโกณมิติ มีโจทย์ 3 ข้อ: (ก) เปลี่ยน 150° เป็นเรเดียนในรูป π (ข) เปลี่ยน 2.5 เรเดียนเป็นองศา ลิปดา ฟิลิปดา และ (ค) เขียน 13° 45′ 36″ เป็นองศาทศนิยมแล้วเป็นเรเดียน เธอใช้หน้านี้ตามลำดับต่อไปนี้
1. เปิดหน้าแล้วดูฟอร์ม 4 ส่วน: แถวแรกคือเมนู "จาก" กับช่อง "ค่า" ซึ่งมีสัญลักษณ์หน่วยต้นทางต่อท้ายอยู่ในช่อง ถัดลงมาคือปุ่มไอคอนลูกศรสองอันชี้ขึ้นและลงสำหรับสลับหน่วย และแถวล่างคือเมนู "เป็น" ค่าเริ่มต้นคือ 1 องศาเป็นเรเดียน การ์ด "ผลลัพธ์" จึงขึ้น 0.0174533 rad และบรรทัดใต้ตัวเลขเขียนว่า 1 ° ≈ 0.017453 rad
2. ข้อ (ก): พิมพ์ 150 ในช่อง "ค่า" การ์ดขึ้น 2.61799 rad รูป π ได้จากการลดเศษส่วน 150/180 = 5/6 คำตอบคือ 5π/6 และตรวจได้ว่า 5 × 3.14159 ÷ 6 ≈ 2.61799 ตรงกับการ์ด เมื่อกางพับ "หน่วยทั้งหมด" จะเห็นมุมเดียวกันเป็น 166.667 เกรเดียน 0.416667 รอบ 9,000 ลิปดา และ 540,000 ฟิลิปดา
3. ข้อ (ข): กดปุ่มลูกศร หน่วยต้นทางกลายเป็นเรเดียนและปลายทางเป็นองศา พิมพ์ 2.5 การ์ดขึ้น 143.239 ° และบรรทัดใต้ตัวเลขเปลี่ยนเป็น 1 rad ≈ 57.29578 °
4. การแยกเป็นลิปดาและฟิลิปดาต้องใช้ทศนิยมมากกว่า 3 ตำแหน่ง เธอเปิดเมนู "ทศนิยม" ใต้การ์ดแล้วเลือก 6 การ์ดขึ้น 143.239449 ° (ตารางในพับ "หน่วยทั้งหมด" ก็เปลี่ยนเป็น 6 ตำแหน่งตามไปด้วย) จากนั้นคิดต่อเอง: 0.239449 × 60 = 14.36694 ได้ 14 ลิปดา และ 0.36694 × 60 ≈ 22.02 ได้ 22 ฟิลิปดา คำตอบคือ 2.5 เรเดียน ≈ 143° 14′ 22″
5. ข้อ (ค): ตั้ง "ทศนิยม" กลับเป็น "อัตโนมัติ" แล้วเลือก "จาก" เป็นลิปดา ("เป็น" ยังเป็นองศา) พิมพ์ 45 ได้ 0.75 ° เปลี่ยน "จาก" เป็นฟิลิปดาแล้วพิมพ์ 36 ได้ 0.01 ° รวมกันเป็น 13 + 0.75 + 0.01 = 13.76° สุดท้ายตั้ง "จาก" เป็นองศาและ "เป็น" เป็นเรเดียน พิมพ์ 13.76 การ์ดขึ้น 0.240157 rad
ตารางมุมพิเศษ: องศา เรเดียน และเกรเดียนตามที่การ์ดแสดง
| องศา | เรเดียน (รูป π) | เรเดียน (การ์ด, อัตโนมัติ) | เกรเดียน (การ์ด, อัตโนมัติ) |
|---|---|---|---|
| 30° | π/6 | 0.523599 | 33.3333 |
| 45° | π/4 | 0.785398 | 50 |
| 60° | π/3 | 1.0472 | 66.6667 |
| 90° | π/2 | 1.5708 | 100 |
| 120° | 2π/3 | 2.0944 | 133.333 |
| 135° | 3π/4 | 2.35619 | 150 |
| 150° | 5π/6 | 2.61799 | 166.667 |
| 180° | π | 3.14159 | 200 |
| 270° | 3π/2 | 4.71239 | 300 |
| 360° | 2π | 6.28319 | 400 |
ตัวอย่างการแปลงหน่วยมุมเพิ่มเติม: ฟิสิกส์ เกรเดียน กล้องเล็ง มุมเล็ก และมุมติดลบ
ฟิสิกส์: ล้อหมุน 1,200 รอบต่อนาที เท่ากับกี่เรเดียนต่อวินาที
โจทย์การเคลื่อนที่แบบวงกลมข้อหนึ่งบอกว่าล้อหมุน 1,200 รอบต่อนาที และถามอัตราเร็วเชิงมุม ω เป็นเรเดียนต่อวินาที ตัวแปลงจัดการส่วนที่เป็นมุม: ตั้ง "จาก" เป็นรอบ "เป็น" เป็นเรเดียน แล้วพิมพ์ 1200 การ์ดขึ้น 7,539.82 rad ซึ่งคือมุมที่ล้อกวาดไปใน 1 นาที ส่วนเวลาต้องหารเอง: 7,539.82 ÷ 60 ≈ 125.66 rad/s ค่าแบบ π ของข้อนี้คือ 1,200 × 2π ÷ 60 = 40π
ถ้าพิมพ์ 1,200 พร้อมจุลภาค ช่อง "ค่า" จะอ่านเป็น 1.2 รอบ และการ์ดจะขึ้น 7.53982 rad ซึ่งเล็กไป 1,000 เท่า เมื่อผลต่างจากที่คาดเป็นพันเท่าพอดี ให้ตรวจจุลภาคในช่องก่อนอย่างอื่น
เกรเดียนกับองศา และเครื่องคิดเลขที่ค้างโหมดเกรเดียน
หนึ่งรอบมี 400 เกรเดียน มุมฉากจึงเท่ากับ 100 เกรเดียน และ 1 เกรเดียน = 0.9 องศา บนหน้านี้ ตั้งองศาเป็นเกรเดียนแล้วพิมพ์ 90 การ์ดขึ้น 100 gon และบรรทัดใต้ตัวเลขเขียนว่า 1 ° ≈ 1.111111 gon กดปุ่มลูกศรเพื่อกลับทิศแล้วพิมพ์ 50 จะได้ 45 °
บทความ Gradian ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าเกรเดียนใช้เป็นหลักในงานสำรวจ โดยเฉพาะในยุโรป และเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ในช่วงทศวรรษ 1970–1990 มีหน่วยนี้ให้เลือก สำหรับนักเรียน ถ้าเครื่องคิดเลขตั้งหน่วยมุมเป็นเกรเดียนไว้ การกด sin 90 จะได้ราว 0.987688 แทน 1 เพราะ 90 เกรเดียนเท่ากับ 81 องศา ตรวจข้อนี้บนหน้านี้ได้ด้วยการแปลง 90 gon เป็นองศา ซึ่งการ์ดขึ้น 81 °
มิลลิเรเดียนกับลิปดา (MOA) บนกล้องเล็ง
บทความ Milliradian ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าในกล้องเล็งระบบมิลลิเรเดียน การปรับคลิกละ 0.1 mrad เป็นค่าที่พบบ่อยที่สุด ส่วนกล้องระบบ MOA ปรับเป็นลิปดา (MOA ย่อมาจาก minute of angle คือ 1/60 องศา) จะเทียบสองระบบ ให้ตั้ง "จาก" เป็นมิลลิเรเดียน "เป็น" เป็นลิปดา แล้วพิมพ์ 1 การ์ดขึ้น 3.43775 arcmin และบรรทัดใต้ตัวเลขเขียนว่า 1 mrad ≈ 3.437747 arcmin พิมพ์ 0.1 จะได้ 0.343775 arcmin หนึ่งคลิกจึงประมาณ 1/3 ลิปดา
กดปุ่มลูกศรกลับทิศแล้วพิมพ์ 1 จะได้ 1 ลิปดา ≈ 0.290888 mrad ถ้าอยากเห็นเป็นองศา ให้ตั้งต้นทางเป็นมิลลิเรเดียนและปลายทางเป็นองศา 1 mrad จะขึ้น 0.0572958 °
มุมเล็กมาก: ทำไม 1 ฟิลิปดาเป็นองศาจึงขึ้นเป็น 2.77778E-4
ตั้ง "จาก" เป็นฟิลิปดา "เป็น" เป็นองศา แล้วพิมพ์ 1 การ์ดจะขึ้น 2.77778E-4 ° เพราะในโหมด "อัตโนมัติ" ค่าที่เล็กกว่า 0.001 หรือใหญ่ตั้งแต่ 10¹² ขึ้นไปจะแสดงเป็นสัญกรณ์วิทยาศาสตร์ E-4 หมายถึงคูณด้วย 10⁻⁴ ตัวเลขนี้จึงเขียนเต็มได้ว่า 0.000277778 องศา ส่วนบรรทัดใต้ตัวเลขแสดงอัตราส่วนเป็นทศนิยมไม่เกิน 6 ตำแหน่ง จึงเขียนว่า 1 arcsec ≈ 0.000278 °
ถ้าอยากได้ทศนิยมแบบเต็มบนการ์ด เลือก "ทศนิยม" เป็น 10 การ์ดจะขึ้น 0.0002777778 ° ส่วนฟิลิปดาเป็นเรเดียนในโหมดอัตโนมัติจะขึ้น 4.84814E-6 rad หรือ 0.00000484814 เรเดียน
มุมติดลบและมุมที่เกินหนึ่งรอบ
ช่อง "ค่า" รับเครื่องหมายลบ จึงใช้กับมุมที่วัดตามเข็มนาฬิกาได้ เช่น -45° เป็นเรเดียนได้ -0.785398 rad และ -90° เป็นเกรเดียนได้ -100 gon มุมที่เกิน 360° ก็แปลงตามสัดส่วนโดยไม่ถูกลดให้เหลือรอบเดียว: 720° เป็นเรเดียนได้ 12.5664 rad และเป็นรอบได้ 2 tr
ถ้าโจทย์ต้องการมุมในช่วง 0° ถึง 360° ให้บวกหรือลบ 360° เองจนค่าอยู่ในช่วงนั้น เช่น -45° ตรงกับ 315° และ 720° ตรงกับ 0°
สูตรแปลงองศาเป็นเรเดียน และตัวคูณของทุกหน่วย
- = มุมในหน่วยเรเดียน
- = มุมในหน่วยองศาแบบทศนิยม (แปลงลิปดาและฟิลิปดาเป็นทศนิยมก่อน)
- = ค่าพาย ≈ 3.14159265 ตัวแปลงใช้ค่าที่ละเอียดกว่า 3.14 หรือ 22/7 มาก
สูตรกลับทางคือ ทั้งสองสูตรมาจากความสัมพันธ์ 180 องศา = π เรเดียน ตัวแปลงเก็บแต่ละหน่วยเป็นจำนวนเรเดียนต่อ 1 หน่วย คูณค่าที่คุณพิมพ์ด้วยตัวคูณของหน่วยต้นทาง แล้วหารด้วยตัวคูณของหน่วยปลายทาง ตัวคูณทั้ง 7 ตัวเทียบกับเรเดียนมีดังนี้
- 1 rad = 1 rad (หน่วยฐานของการคำนวณ)
- 1 mrad = 0.001 rad
- 1° = π/180 rad ≈ 0.0174533 rad
- 1 gon = π/200 rad (400 gon = 360°)
- 1 tr = 2π rad (หนึ่งรอบ = 360°)
- 1′ = π/10,800 rad (1/60 องศา)
- 1″ = π/648,000 rad (1/3,600 องศา)
มุมที่เขียนเป็นองศา ลิปดา ฟิลิปดา ต้องรวมเป็นองศาทศนิยมก่อนเข้าสูตร: โดย d คือองศา m คือลิปดา และ s คือฟิลิปดา ทางกลับ ให้เอาส่วนทศนิยมขององศาคูณ 60 ได้ลิปดา แล้วเอาส่วนทศนิยมของลิปดาคูณ 60 ได้ฟิลิปดา
ข้อผิดพลาดที่ทำให้คำตอบเรื่องมุมผิด
- เครื่องคิดเลขค้างโหมดเรเดียน — กด sin 30 ตอนเครื่องตั้งเป็น RAD จะได้ราว -0.988 แทน 0.5 เพราะเครื่องอ่าน 30 เป็น 30 เรเดียน บทความของ Casio Education ระบุว่าเครื่องรุ่น ClassWiz+ ขึ้นตัว R บนจอเมื่ออยู่โหมดเรเดียน และขึ้นตัว D เมื่อเป็นองศา ก่อนกดฟังก์ชันตรีโกณให้ดูตัวอักษรนี้ก่อน
- อ่านลิปดาเป็นทศนิยม — 13° 45′ ไม่เท่ากับ 13.45° เพราะ 45 ลิปดาคือ 45/60 = 0.75 องศา มุมนี้จึงเท่ากับ 13.75° ถ้านำ 13.45 ไปแปลงเป็นเรเดียน คำตอบจะคลาดไป 0.3 องศา
- ปัดองศาทศนิยมก่อนแยกเป็นลิปดา ฟิลิปดา — 2.5 เรเดียนขึ้นเป็น 143.239 ° ในโหมดอัตโนมัติ ถ้าแยกจากค่านี้จะได้ 143° 14′ 20″ แต่ค่าที่ละเอียดกว่าคือ 143.239449 ° ให้ 143° 14′ 22″ ตั้ง "ทศนิยม" เป็น 6 ก่อนแยก
- ใช้ π = 3.14 แล้วถือว่าตรง — 180 ÷ 3.14 ≈ 57.3248 ขณะที่ 180 ÷ π ≈ 57.2958 ห่างกันราว 0.029 องศาต่อเรเดียน พอแปลง 2.5 เรเดียน คำตอบจะห่างกันประมาณ 4 ลิปดา ถ้าโจทย์ไม่ได้กำหนดให้ใช้ 3.14 หรือ 22/7 ให้ใช้ค่าจากตัวแปลงหรือปุ่ม π ของเครื่องคิดเลข
- พิมพ์จุลภาคคั่นหลักพัน — ช่อง "ค่า" แปลงจุลภาคที่พิมพ์เองเป็นจุดทศนิยม 3,600 ฟิลิปดาจึงกลายเป็น 3.6 ฟิลิปดา ให้พิมพ์ 3600 ส่วนตัวเลขที่คัดลอกมาวางพร้อมจุลภาคแบบไทย เช่น 3,600 ช่องอ่านเป็นสามพันหกร้อยได้ถูกต้อง
- เข้าใจว่า ≈ แปลว่าการ์ดคำนวณผิด — เครื่องหมาย ≈ ในบรรทัดใต้ตัวเลขขึ้นเมื่อคู่หน่วยมีองศา เกรเดียน รอบ ลิปดา หรือฟิลิปดา ซึ่งตัวแปลงนี้กำหนดไว้เป็นหน่วยโดยประมาณ และขึ้นเมื่อแปลงหน่วยเป็นตัวเองด้วย มีเพียงคู่เรเดียนกับมิลลิเรเดียนที่ใช้ = ตัวเลขในบรรทัดนั้นปัดไว้ไม่เกิน 6 ตำแหน่ง ส่วนผลบนการ์ดปรับความละเอียดได้จากเมนู "ทศนิยม"
คำถามที่พบบ่อยเรื่ององศา เรเดียน ลิปดา และฟิลิปดา
1 เรเดียน เท่ากับกี่องศา?
1 เรเดียน = 180/π ≈ 57.2958 องศา ซึ่งเป็นค่าที่การ์ดแสดงเมื่อแปลงเรเดียนเป็นองศาในโหมดอัตโนมัติ เขียนแบบองศา ลิปดา ฟิลิปดาได้ประมาณ 57° 17′ 45″
แปลงองศาเป็นเรเดียนทำอย่างไร?
คูณจำนวนองศาด้วย π/180 เช่น 60° × π/180 = π/3 ≈ 1.0472 เรเดียน ถ้าโจทย์อยากได้คำตอบในรูป π ให้ลดเศษส่วน องศา/180 ให้ต่ำสุดแล้วเติม π เช่น 135/180 = 3/4 จึงได้ 3π/4 บนหน้านี้ค่าเริ่มต้นตั้งไว้เป็นองศาไปเรเดียนอยู่แล้ว พิมพ์จำนวนองศาลงในช่อง "ค่า" ก็เห็นผลบนการ์ด
เรเดียนคืออะไร และทำไมแคลคูลัสต้องใช้เรเดียน?
เรเดียนคือมุมที่จุดศูนย์กลางวงกลมซึ่งรองรับส่วนโค้งยาวเท่ากับรัศมี มุมเป็นเรเดียนจึงเท่ากับความยาวส่วนโค้งหารด้วยรัศมี (θ = s/r) และไม่มีมิติ วิกิพีเดียภาษาไทยอธิบายว่าเรเดียนทำให้สูตรแคลคูลัสอยู่ในรูปเรียบง่าย เช่น อนุพันธ์ของ sin x คือ cos x ซึ่งเป็นจริงเมื่อ x เป็นเรเดียน ถ้าใช้องศาจะมีตัวคูณ π/180 ติดมาในผลอนุพันธ์
ลิปดาและฟิลิปดาคืออะไร 1 องศามีกี่ลิปดา?
ลิปดาคือ 1/60 องศา ใช้สัญลักษณ์ ′ และฟิลิปดาคือ 1/60 ลิปดา ใช้สัญลักษณ์ ″ ดังนั้น 1 องศา = 60 ลิปดา = 3,600 ฟิลิปดา วิกิพีเดียภาษาไทยสะกดคำนี้ว่า พิลิปดา ส่วนเมนูของหน้านี้ใช้ ฟิลิปดา ทั้งสองคำหมายถึงหน่วยเดียวกัน
แปลงองศา ลิปดา ฟิลิปดาเป็นองศาทศนิยมอย่างไร?
ใช้ องศา + ลิปดา/60 + ฟิลิปดา/3,600 เช่น 7° 20′ 24″ = 7 + 20/60 + 24/3,600 = 7.34° บนหน้านี้แปลงทีละส่วนได้: ตั้งลิปดาเป็นองศาแล้วพิมพ์ 20 ได้ 0.333333 ° ตั้งฟิลิปดาเป็นองศาแล้วพิมพ์ 24 ได้ 0.00666667 ° แล้วนำทั้งสองค่ามาบวกกับ 7 ตัวแปลงไม่มีช่องกรอกองศา ลิปดา ฟิลิปดารวมในช่องเดียว การบวกขั้นสุดท้ายจึงต้องทำเอง
ทำไมกด sin 30 ในเครื่องคิดเลขแล้วไม่ได้ 0.5?
เครื่องคิดเลขน่าจะตั้งหน่วยมุมเป็นเรเดียนอยู่ ในโหมดนั้น sin 30 คือไซน์ของ 30 เรเดียน ได้ประมาณ -0.988 เปลี่ยนเครื่องเป็นโหมดองศาแล้ว sin 30 จะได้ 0.5 อีกทางคือแปลง 30° บนหน้านี้ได้ 0.523599 rad แล้วใช้ค่านั้นในโหมดเรเดียน ซึ่งให้ผลประมาณ 0.5 เช่นกัน
ทำไมสูตร =SIN(30) ใน Excel ไม่ได้ 0.5?
ฟังก์ชัน SIN, COS และ TAN ของ Excel รับมุมเป็นเรเดียน ตามคำอธิบายของ Thep Excel ต้องเขียนเป็น =SIN(RADIANS(30)) จึงได้ 0.5 ส่วนผลของ ASIN, ACOS และ ATAN ออกมาเป็นเรเดียน ใช้ DEGREES() แปลงกลับเป็นองศา ถ้าอยากตรวจค่าก่อนใส่สูตร ให้แปลงบนหน้านี้แล้วเทียบกับผลใน Excel
mil บนกล้องเล็งคือมิลลิเรเดียนหรือเปล่า?
ถ้าเป็นกล้องเล็งระบบมิลลิเรเดียน ใช่ บทความ Milliradian ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่ามิลลิเรเดียนบางครั้งย่อว่า mil แต่ mil ของ NATO เป็นอีกหน่วยหนึ่ง คือ 1/6,400 ของรอบ ใช้ในงานปืนใหญ่ ขณะที่มิลลิเรเดียนจริงมีราว 6,283.185 ต่อรอบ ตัวแปลงนี้มีเฉพาะมิลลิเรเดียนจริง ไม่มี mil แบบ NATO
เกรเดียนกับองศาต่างกันอย่างไร?
ต่างกันที่จำนวนส่วนต่อรอบ องศาแบ่งหนึ่งรอบเป็น 360 ส่วน เกรเดียนแบ่งเป็น 400 ส่วน 1 เกรเดียนจึงเท่ากับ 0.9 องศาพอดี เกรเดียนใช้สัญลักษณ์ gon และวิกิพีเดียภาษาไทยเรียกว่า แกร็ด
เมื่อไรควรใช้เรเดียน และเมื่อไรควรใช้องศา?
ใช้หน่วยที่โจทย์หรือเครื่องมือกำหนด ถ้าโจทย์ให้มุมเป็น π/6 หรือถามความยาวส่วนโค้ง s = rθ ให้คิดเป็นเรเดียน ฟิสิกส์การหมุนใช้เรเดียนต่อวินาที และฟังก์ชันตรีโกณใน Excel ต้องการเรเดียน ส่วนมุมจากไม้โปรแทรกเตอร์และเข็มทิศอ่านเป็นองศา
ได้ค่าเรเดียนเป็นทศนิยมแล้ว จะเขียนเป็นรูป π ได้อย่างไร?
หารค่าเรเดียนด้วย π แล้วดูว่าผลใกล้เศษส่วนใด เช่น 1.0472 ÷ 3.14159 ≈ 0.333334 ซึ่งใกล้ 1/3 มุมนี้จึงเป็น π/3 วิธีที่แม่นกว่าคือเริ่มจากองศา: 60/180 = 1/3 พอดี ถ้าผลหารไม่ใกล้เศษส่วนง่าย ๆ เช่น 2.5 ÷ 3.14159 ≈ 0.795775 ให้ตอบเป็นทศนิยม 2.5 เรเดียนตามเดิม ไม่ต้องฝืนเขียนเป็นรูป π
ตัวแปลงหน่วยมุมนี้ใช้ฟรีไหม ต้องสมัครสมาชิกหรือเปล่า?
ใช้ได้ฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือติดตั้งแอป เปิดหน้าเว็บบนมือถือหรือคอมพิวเตอร์แล้วพิมพ์ค่าได้เลย บนมือถือ ช่อง "ค่า" จะเปิดแป้นพิมพ์ตัวอักษร เพราะต้องรองรับเครื่องหมายลบ ให้สลับไปหน้าตัวเลขของแป้นพิมพ์ก่อนพิมพ์
ผลลัพธ์ละเอียดแค่ไหน ตั้งทศนิยมได้กี่ตำแหน่ง?
ในโหมด "อัตโนมัติ" การ์ดแสดงประมาณ 6 หลักนัยสำคัญ เช่น 57.2958 และเปลี่ยนเป็นเลข E เมื่อค่าเล็กกว่า 0.001 หรือตั้งแต่ 10¹² ขึ้นไป เมนู "ทศนิยม" ใต้การ์ดมีให้เลือก 0, 2, 4, 6, 10 และ 15 ตำแหน่ง ตัวเลขที่เลือกคือจำนวนหลักหลังจุดทศนิยมและเติมศูนย์ให้ครบ เช่น เลือก 10 แล้ว 1 เรเดียนเป็นองศาจะขึ้น 57.2957795131 ตาราง "หน่วยทั้งหมด" ใช้จำนวนทศนิยมเดียวกับการ์ด ส่วนบรรทัดอัตราส่วนในการ์ดแสดงไม่เกิน 6 ตำแหน่งไม่ว่าจะตั้งเมนูไว้เท่าใด
แหล่งที่มาและเอกสารอ้างอิง
- SI Brochure ของ BIPM (ฉบับที่ 9, §2.3.4) — นิยามเรเดียนเป็นหน่วยอนุพัทธ์อาพันธ์ของ SI สำหรับมุมระนาบ (1 รอบ = 2π rad; 1° = π/180 rad)
- ISO 80000-3:2019 — ปริมาณและหน่วย ส่วนที่ 3: อวกาศและเวลา (กำหนดหน่วยมุมระนาบ เรเดียน องศา เกรเดียน ลิปดา และฟิลิปดา และสัญลักษณ์ «gon» สำหรับเกรเดียน)
- คู่มือ SI ของ NIST ภาคผนวก B — ตัวคูณแปลงหน่วย (ปัดเป็นเลขนัยสำคัญ 6 ตัวโดยปริยายสำหรับตารางวิศวกรรม ตัวคูณของมุมระนาบอยู่รวมกับปริมาณอื่น)
- Wikipedia — เรเดียน (นิยาม ประวัติ การแปลงแบบตรงตัวเป็นองศา เกรเดียน รอบ ลิปดา และฟิลิปดา และเอกลักษณ์ทางแคลคูลัสที่ต้องใช้มุมเป็นเรเดียน)
- Wikipedia — องศา (มุม): ที่มาจากระบบฐานหกสิบของบาบิโลน นิยามตรงตัว π/180 rad เป็นหน่วยนอก SI ที่ SI ยอมรับ และแบ่งย่อยแบบฐานหกสิบเป็นลิปดาและฟิลิปดา
- Wikipedia — เกรเดียน (ที่มาจากระบบเมตริกของฝรั่งเศสปี 1793, 400 gon = 1 รอบ = 360° ปัจจุบันใช้ในงานรังวัดที่ดินในยุโรป สัญลักษณ์ «gon» ตาม ISO 80000-3)
- Wikipedia — มิลลิเรเดียน (mrad จริง = 10⁻³ rad ≈ 3.4377 ลิปดา; mil ของ NATO 6,400 ต่อรอบ กติกาสัญญาวอร์ซอ 6,000 streck ของสวีเดน 6,300 และธรรมเนียมการปรับคลิกของกล้องเล็งปืนไรเฟิล)
- Wikipedia — ลิปดาและฟิลิปดา (การแบ่งย่อยแบบฐานหกสิบ มาตราความละเอียดในดาราศาสตร์ รวมถึง Hubble และ JWST และฟิลิปดาในฐานะฐานเชิงมุมของพาร์เซก)